Outra das historias que sempre contamos nas visitas guiadas é a de #GregorioSanz , mestre republicano que traballaba en Ribadeo e que, coma tantos outros mestres e mestras daquela época, entrou en prisión. Pasou varios anos no cárcere de Lugo, onde escribiu un diario narrando as condicións de vida que os seus compañeiros e el mesmo viviron.
O diario de Gregorio, publicado nos anos oitenta baixo o título ‘Uno de tantos: cinco años a la sombra’, é unha das fontes máis importantes coas que contamos para descubrir o acontecido dentro dos muros de O Vello Cárcere durante os anos da guerra e a posguerra.
Éramos doce hombres y la celda estaba construida para uno. Su forma, casi de sector circular, con la puerta en la parte más estrecha que daba a la galería interior, y una ventana alta y enrejada en la parte opuesta. En uno de los ángulos había un agujero, utilizado como W. C., al que los “inquilinos” habían semiocultado colocando una manta a manera de cortina. En las paredes, con cuerdas y tablillas habían armado algo parecido a estantes donde podían colocarse pequeños paquetes, y en el suelo, junto a las paredes, se recogían las mantas y alguna pequeña colchoneta, que durante el día nos servían de asiento, dejando en el centro minúsculo espacio libre para poder dar algunos pasos. Yo también pedía a casa, y me mandaron, una pequeña colchoneta de cincuenta centímetros de anchura, a la que aún tuve que recoger unos pocos centímetros por los costados.
GREGORIO SANZ
